Erfpacht in Amsterdam: overstappen, afkopen of laten doorlopen?

Nieuws

Erfpacht in Amsterdam: overstappen, afkopen of laten doorlopen?

 

Wat betekent erfpacht in Amsterdam? Bij erfpacht bent u eigenaar van de woning, maar niet van de grond waarop deze staat. Voor het gebruik van de grond betaalt u doorgaans een vergoeding aan de gemeente: de erfpachtcanon. Heeft u een woning met voortdurende erfpacht? Dan kunt u uw huidige erfpacht laten doorlopen, overstappen naar eeuwigdurende erfpacht of de canon afkopen. Welke keuze het meest voordelig is, hangt af van uw erfpachtvoorwaarden, de resterende looptijd en uw financiële situatie.

Veel woningen in Amsterdam staan op erfpachtgrond. Dat hoeft geen belemmering te zijn bij het kopen of verkopen van een woning, maar het is wel belangrijk om te weten welke financiële verplichtingen eraan verbonden zijn. Wat betaalt u nu, welke kosten kunt u in de toekomst verwachten en hoe kijken banken en potentiële kopers naar erfpacht?

In deze blog leggen wij uit hoe erfpacht in Amsterdam werkt, vergelijken wij de drie mogelijkheden en laten wij zien wat deze in de praktijk betekenen voor uw hypotheek en de verkoop van uw woning.

Wat is erfpacht?

Bij erfpacht heeft u het recht om grond te gebruiken die eigendom is van iemand anders. In Amsterdam is dat vaak de gemeente. U bent eigenaar van de woning en heeft het recht om de grond te gebruiken. Daarvoor betaalt u meestal een jaarlijkse vergoeding, ook wel de canon genoemd. Deze canon kan ook voor een bepaalde periode of eeuwigdurend zijn afgekocht.

In Amsterdam komen twee vormen van erfpacht het meest voor:

  • Voortdurende erfpacht: het erfpachtrecht loopt door in opeenvolgende tijdvakken, meestal van 50 jaar. Aan het einde van een tijdvak wordt de grondwaarde opnieuw bepaald en kunnen de erfpachtkosten veranderen. Afhankelijk van de voorwaarden kan de canon ook binnen het tijdvak worden aangepast.
  • Eeuwigdurende erfpacht: de canon wordt bij aanvang eenmalig vastgesteld op basis van de grondwaarde. Daarna wordt deze in principe alleen jaarlijks aangepast aan de inflatie. Er vindt geen periodieke herziening van de grondwaarde meer plaats, zolang de uitgangspunten van het erfpachtrecht niet veranderen.

Het belangrijkste verschil zit dus in de voorspelbaarheid van de toekomstige kosten. Bij voortdurende erfpacht kan een nieuw tijdvak leiden tot een hogere canon. Bij eeuwigdurende erfpacht wordt de grondwaarde niet opnieuw vastgesteld bij het verstrijken van een tijdvak.

Erfpacht laten doorlopen, overstappen of afkopen: wat is verstandig?

Welke keuze het meest voordelig is, hangt niet alleen af van de huidige erfpachtkosten. Ook uw hypotheek, de toekomstige woonlasten en een eventuele verkoop spelen een rol. Een lage canon kan op dit moment aantrekkelijk zijn, maar wat gebeurt er wanneer het erfpachttijdvak afloopt? En hoe kijkt een potentiële koper naar die onzekerheid?

Onderstaande vergelijking laat zien wat de drie mogelijkheden in de praktijk betekenen.

 

Laten doorlopen

Overstappen naar eeuwigdurend

Afkopen

Wat betaalt u?

De huidige canon volgens uw erfpachtvoorwaarden

Een vastgestelde, jaarlijks geïndexeerde canon na afloop van het huidige tijdvak

Een eenmalige afkoopsom

Zekerheid over toekomstige kosten

Beperkt: herziening aan het einde van het tijdvak

Meer zekerheid: geen periodieke herziening van de grondwaarde

Veel zekerheid voor de afgekochte periode

Gevolgen voor hypotheek

Canon en toekomstige herziening kunnen de financiering beïnvloeden

Meer voorspelbaarheid voor de geldverstrekker

Geen canonlast voor de volledig afgekochte periode

Gevolgen bij verkoop

Kopers moeten rekening houden met toekomstige erfpachtkosten

Kopers hebben meer inzicht in de toekomstige canon

Kopers weten dat er voor de afgekochte periode geen canon verschuldigd is

Belangrijkste voordeel

Geen directe investering in overstap of afkoop

Meer voorspelbaarheid zonder volledige afkoop

Geen periodieke canonbetaling voor de afgekochte periode

Belangrijkste aandachtspunt

Mogelijke canonstijging bij een nieuw tijdvak

Jaarlijkse indexering blijft bestaan

Eenmalige investering en mogelijke financieringskosten

1. Wanneer is erfpacht laten doorlopen interessant?

Wanneer uw huidige canon relatief laag is en het erfpachttijdvak nog lang doorloopt, kan het aantrekkelijk zijn om voorlopig niets te veranderen. U hoeft dan geen bedrag te investeren in de afkoop van erfpacht.

Houd er wel rekening mee dat de canon aan het einde van het tijdvak opnieuw kan worden vastgesteld. Vooral wanneer dat moment dichterbij komt, is het verstandig om de toekomstige kosten te onderzoeken.

Ook wanneer u van plan bent uw woning binnenkort te verkopen, is het verstandig om te onderzoeken wat het aflopen van een erfpachttijdvak betekent voor toekomstige kopers.

2. Wanneer is overstappen naar eeuwigdurende erfpacht interessant?

Overstappen kan interessant zijn wanneer u meer zekerheid wilt over de toekomstige erfpachtkosten, zonder direct een volledige afkoopsom te betalen.

Bij eeuwigdurende erfpacht wordt de grondwaarde eenmalig vastgesteld. De canon wordt vervolgens in principe alleen jaarlijks geïndexeerd. Hierdoor is beter te voorspellen welke kosten u in de toekomst kunt verwachten.

De gemeente Amsterdam hanteert bij de reguliere overstapregeling een overstapkorting van 35% op de berekende canon of afkoopsom. Om via het reguliere Overstapportaal te kunnen overstappen, gelden voorwaarden. Zo moet het gaan om voortdurende erfpacht met een woonbestemming en mag er geen betalingsachterstand zijn. Voor bepaalde bijzondere erfpachtrechten gelden aparte procedures.

Een belangrijk aandachtspunt is dat de nieuwe eeuwigdurende erfpacht bij een overstap doorgaans pas ingaat na afloop van het huidige voortdurende tijdvak. Tot die tijd blijven de bestaande betalingsverplichtingen gelden.

Ook bij een eventuele verkoop kan de overstap relevant zijn, omdat potentiële kopers meer inzicht krijgen in de toekomstige erfpachtkosten.

3. Wanneer is erfpacht afkopen interessant?

Afkopen kan aantrekkelijk zijn wanneer u voldoende financiële ruimte heeft en uw toekomstige woonlasten wilt beperken.

Afhankelijk van uw erfpachtsituatie kunt u de canon voor het resterende huidige tijdvak of voor het eeuwigdurende tijdvak afkopen. Wanneer beide tijdvakken volledig zijn afgekocht, hoeft u in principe geen jaarlijkse canon meer te betalen. De grond blijft wel eigendom van de gemeente.

Dit biedt zekerheid voor uzelf en voor een toekomstige koper. Daar staat tegenover dat afkopen een investering vraagt. Het is daarom belangrijk om de afkoopsom af te wegen tegen de toekomstige canonbetalingen en de eventuele gevolgen voor uw hypotheek.

Wat kost erfpacht afkopen in Amsterdam?

De kosten van erfpacht verschillen per woning. Twee vergelijkbare woningen in dezelfde buurt kunnen andere erfpachtkosten hebben, bijvoorbeeld doordat ze onder verschillende voorwaarden vallen of op een ander moment zijn overgestapt.

Bij de berekening van de canon voor een overstap naar eeuwigdurende erfpacht kijkt de gemeente onder andere naar:

  • WOZ-waarde: de vastgestelde waarde van uw woning.
  • Buurtstraatquote (BSQ): het percentage van de WOZ-waarde dat de gemeente toerekent aan de grond.
  • Canonpercentage: het percentage waarmee de jaarlijkse canon wordt berekend.
  • Overstapkorting: de korting die de gemeente toepast op de berekende canon of afkoopsom.

Voor een overstapaanvraag in 2026 gebruikt de gemeente in beginsel de WOZ-beschikking uit belastingjaar 2025. De buurtstraatquote en het toepasselijke canonpercentage worden bepaald volgens de voorwaarden die gelden op het moment van de aanvraag.

Rekenvoorbeeld: wat betekent 35% overstapkorting?

Stel dat de berekende jaarlijkse canon vóór toepassing van de overstapkorting € 1.000 bedraagt.

Berekening

Bedrag

Jaarlijkse canon vóór korting

€ 1.000

Overstapkorting van 35%

− € 350

Jaarlijkse canon na korting

€ 650

In dit vereenvoudigde voorbeeld bedraagt de korting € 350 per jaar. De uiteindelijke canon kan jaarlijks worden aangepast aan de inflatie.

Dit voorbeeld laat uitsluitend zien hoe de korting werkt. Het is geen indicatie van de gemiddelde erfpachtkosten in Amsterdam. De daadwerkelijke canon en afkoopsom zijn afhankelijk van uw woning en erfpachtvoorwaarden.

Bereken uw erfpacht met de rekentool van de gemeente Amsterdam

Wilt u weten wat overstappen of afkopen voor uw eigen woning betekent? Met de erfpachtrekentool van de gemeente Amsterdam kunt u een indicatie krijgen van de kosten.

U kunt daarbij verschillende mogelijkheden vergelijken, zoals het betalen van een jaarlijkse canon of het afkopen van erfpacht.

De uitkomst van de rekentool is indicatief. Het definitieve bedrag ontvangt u van de gemeente nadat u een aanvraag heeft ingediend.

Het is verstandig om niet alleen naar de afkoopsom te kijken, maar ook naar uw huidige canon, de resterende looptijd van het tijdvak en uw plannen met de woning.

Wat vinden banken van erfpacht in Amsterdam?

Een woning met erfpacht kopen is in Amsterdam heel gebruikelijk. Toch kan de vorm van erfpacht invloed hebben op de hypotheek die u kunt krijgen. Banken kijken namelijk niet alleen naar de aankoopprijs en uw inkomen, maar ook naar de financiële verplichtingen die bij de woning horen.

Hoe beïnvloedt erfpacht uw maximale hypotheek?

Wanneer u jaarlijks erfpachtcanon betaalt, wordt deze meegenomen in de berekening van uw financiële verplichtingen. Hierdoor kan het bedrag dat u maximaal kunt lenen lager uitvallen dan bij een vergelijkbare woning zonder jaarlijkse canon.

Ook de resterende looptijd van het erfpachttijdvak is belangrijk. Loopt dit binnenkort af, dan kan de toekomstige canon onzeker zijn. Hypotheekverstrekkers kunnen daarom aanvullende informatie vragen over de nieuwe erfpachtvoorwaarden.

Bij hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) wordt de erfpachtcanon meegenomen in de financieringslast. Wordt de canon binnen twaalf maanden na het bindende hypotheekaanbod verhoogd door een herziening, dan moet onder de toepasselijke NHG-regels rekening worden gehouden met het hogere bedrag.

Is eeuwigdurende erfpacht gunstiger voor uw hypotheek?

Eeuwigdurende erfpacht kan voor een hypotheekverstrekker meer duidelijkheid bieden. De grondwaarde wordt immers niet meer periodiek herzien en de toekomstige canon is daardoor beter voorspelbaar.

Dat betekent niet automatisch dat u meer kunt lenen. Zolang u een jaarlijkse canon betaalt, blijft deze onderdeel van uw financiële verplichtingen.

Wanneer de canon volledig en eeuwigdurend is afgekocht, vervalt die periodieke erfpachtlast. Dit kan gunstig zijn voor uw leencapaciteit. Financiert u de afkoop echter met een extra hypotheek, dan moet de bank ook rekening houden met de hogere hypotheeklasten.

Waar kijkt de bank naar bij een woning met erfpacht?

Een hypotheekverstrekker beoordeelt onder andere de erfpachtakte, de hoogte van de canon, de resterende looptijd en de voorwaarden voor toekomstige aanpassingen.

Vooral wanneer een erfpachttijdvak binnen afzienbare tijd afloopt, is het verstandig om de hypotheekmogelijkheden vooraf te laten controleren. Zo voorkomt u dat onverwachte erfpachtkosten invloed hebben op uw financiering.

Lees ook onze FAQ Wat is erfpacht en wat betekent het voor mijn hypotheek? voor meer informatie over de financiële gevolgen.

Is erfpacht fiscaal aftrekbaar?

Voor een eigen woning die als hoofdverblijf dient, zijn periodieke betalingen van erfpachtcanon onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar.

De afkoopsom zelf is niet aftrekbaar. Wanneer u geld leent om de erfpacht af te kopen, kan de rente over die lening onder voorwaarden wel aftrekbaar zijn. De notariskosten voor de heruitgifte van erfpacht zijn niet aftrekbaar.

Welke regels voor u gelden, hangt af van uw persoonlijke en fiscale situatie. Laat u hierover adviseren door een hypotheekadviseur of belastingadviseur.

Wat vinden kopers van een woning met erfpacht?

Voor veel woningzoekenden in Amsterdam is erfpacht een bekend onderdeel van de woningmarkt. Toch kan het invloed hebben op de afweging om een woning te kopen. Vooral de hoogte van de canon en de zekerheid over toekomstige kosten zijn belangrijke aandachtspunten.

Een woning met een lage jaarlijkse canon kan op het eerste gezicht aantrekkelijk zijn. Maar wanneer het huidige erfpachttijdvak binnenkort afloopt, kan een koper te maken krijgen met hogere toekomstige woonlasten.

Is een woning met afgekochte erfpacht aantrekkelijker voor kopers?

Een woning waarvan de erfpacht eeuwigdurend is afgekocht, biedt duidelijkheid over de toekomstige canonbetalingen. Kopers weten dat zij voor het afgekochte erfpachtrecht in principe geen jaarlijkse canon hoeven te betalen.

Dat kan een voordeel zijn bij de beoordeling van de totale woonlasten en de hypotheekmogelijkheden.

Toch betekent afgekochte erfpacht niet automatisch dat een woning meer waard is. De invloed op de verkoopprijs hangt onder andere af van de hoogte van de afkoopsom, de oorspronkelijke erfpachtvoorwaarden en de actuele woningmarkt.

Wat als de erfpacht binnenkort afloopt?

Wanneer een voortdurend erfpachttijdvak bijna afloopt, is de toekomstige canon een belangrijk aandachtspunt voor kopers. Zij willen immers weten welke woonlasten zij na aankoop kunnen verwachten.

Is de toekomstige canon nog niet vastgesteld, dan kan dat onzekerheid opleveren. Ook kan het gevolgen hebben voor de financieringsmogelijkheden.

Als verkoper is het daarom verstandig om tijdig inzicht te krijgen in de erfpachtsituatie en de mogelijkheden voor overstappen of afkopen.

Moet u erfpacht afkopen voordat u uw woning verkoopt?

Niet noodzakelijk. Het is verstandig om eerst te onderzoeken wat afkopen kost en welke invloed dit mogelijk heeft op de verkoopbaarheid en de waarde van uw woning.

Wanneer het huidige erfpachttijdvak nog lang doorloopt en de canon relatief laag is, hoeft afkopen niet altijd de meest aantrekkelijke keuze te zijn. Nadert het einde van het tijdvak, dan kan meer zekerheid over de toekomstige erfpachtkosten juist belangrijk zijn voor potentiële kopers.

Een goede verkoopstrategie begint daarom met inzicht in de erfpachtvoorwaarden, de financiële gevolgen en de actuele woningmarkt.

Een woning met erfpacht kopen in Amsterdam: waar moet u op letten?

Wanneer u een woning in Amsterdam wilt kopen, is het belangrijk om niet alleen naar de vraagprijs te kijken, maar ook naar de erfpachtsituatie.

Een woning waarvan de erfpacht eeuwigdurend is afgekocht, heeft andere toekomstige betalingsverplichtingen dan een vergelijkbare woning waarbij de canon binnenkort opnieuw wordt vastgesteld.

Vraag daarom vooraf naar de volgende gegevens:

  1. De vorm van erfpacht. Gaat het om voortdurende of eeuwigdurende erfpacht?
  2. De resterende looptijd. Wanneer eindigt het huidige tijdvak?
  3. De canon. Hoeveel wordt er momenteel betaald en wanneer kan dit bedrag veranderen?
  4. Eventuele afkoop. Is de erfpacht afgekocht en zo ja, voor welke periode?
  5. De overstapstatus. Is er al overgestapt naar eeuwigdurende erfpacht of loopt er nog een aanvraag?

Ook is het verstandig om de erfpachtakte en de bijbehorende algemene en bijzondere bepalingen te laten controleren.

Wilt u weten welke bijkomende kosten u bij de aankoop van een woning kunt verwachten? Lees dan ook onze blog Wat kost een huis kopen? Kosten koper uitgerekend.

Wat betekent erfpacht voor de verkoop van uw woning?

Ook wanneer u uw woning wilt verkopen, speelt erfpacht een rol. Potentiële kopers willen weten welke financiële verplichtingen zij overnemen en wat dit betekent voor hun toekomstige woonlasten.

Vooral wanneer het einde van een erfpachttijdvak nadert, is het belangrijk om duidelijkheid te bieden over de toekomstige canon.

Is de erfpacht al eeuwigdurend afgekocht of zijn de voorwaarden voor een toekomstige overstap vastgelegd? Dan kan dat voor kopers meer inzicht geven in de te verwachten kosten.

Of het verstandig is om vóór de verkoop nog over te stappen of af te kopen, hangt af van de erfpachtsituatie, de kosten en de verwachte verkoopopbrengst. Een afkoopsom leidt namelijk niet automatisch tot een even grote stijging van de woningwaarde.

Ook de locatie en de actuele woningmarkt spelen een rol. In onze blog Huizenprijzen Amsterdam per stadsdeel leest u meer over de verschillen tussen de Amsterdamse stadsdelen en de ontwikkeling van de woningprijzen.

Advies over erfpacht bij het kopen of verkopen van een woning

Erfpacht is een belangrijk onderdeel van de Amsterdamse woningmarkt. Of u nu een woning wilt kopen of verkopen, inzicht in de erfpachtvoorwaarden helpt u om de juiste financiële afwegingen te maken.

Bij VON POLL REAL ESTATE begeleiden wij u graag bij het kopen of verkopen van uw woning in Amsterdam. Daarbij kijken wij niet alleen naar de woning en de locatie, maar ook naar de voorwaarden die van invloed kunnen zijn op uw aankoop- of verkoopbeslissing.

Wilt u weten wat erfpacht betekent voor uw woning of verhuisplannen? Neem gerust contact met ons op.

Lees ook: Wat is erfpacht en wat betekent het voor mijn hypotheek?